Voorafgaand aan de raadsvergadering van donderdag 18 december heeft Sociaal Domein wethouder Erik van de Beld uit handen van Henk Parisius, fractievoorzitter van Zeewolde Liberaal, het onderzoeksrapport naar de effecten van de Jeugdwet (2015) ontvangen.  Het rapport is opgesteld door onderzoeksbureau Necker in opdracht van het Wetenschappelijk Bureau van Onafhankelijke Politiek Nederland (OPN) en evalueert tien jaar uitvoering van de Jeugdwet.

Het rapport van Necker concludeert dat de decentralisatie van de jeugdzorg weliswaar heeft geleid tot een ingrijpende herinrichting van het stelsel, maar dat de structurele problemen niet zijn opgelost en in sommige gevallen zelfs zijn verergerd. Sinds 2015 zijn de landelijke uitgaven aan jeugdzorg meer dan verdubbeld, terwijl wachttijden, met name in de specialistische zorg, hardnekkig blijven bestaan.

Met de Jeugdwet kregen gemeenten in 2015 in één keer de verantwoordelijkheid voor vrijwel alle vormen van jeugdzorg: van lichte opvoedondersteuning tot zware, specialistische en gesloten zorg. De achterliggende beleidsdoelen waren helder: zorg dichter bij gezinnen organiseren, sneller passende ondersteuning bieden en de kosten beheersbaar houden.

Verantwoordelijkheid

Wethouder Van de Beld: “Gemeenten hebben de afgelopen tien jaar grote verantwoordelijkheid genomen in de uitvoering van de Jeugdwet en daarbij ingezet op nabijheid, preventie en maatwerk voor gezinnen. Tegelijkertijd laat dit onderzoek zien dat de financiële en inhoudelijke opgaven de lokale schaal overstijgen. De toenemende complexiteit van zorgvragen en de open-eindefinanciering zetten gemeenten structureel onder druk. Dat vraagt om blijvende regionale samenwerking, maar vooral om duidelijke, realistische afspraken met het Rijk over verantwoordelijkheden, sturing en financiering, zodat gemeenten de jeugdzorg ook op de lange termijn verantwoord en betaalbaar kunnen uitvoeren.”

Inzichten

Fractievoorzitter Henk Parisius: “Het Necker-onderzoek biedt ons belangrijke inzichten. Het laat zien hoe ver de ambitie van lokale betrokkenheid is gekomen, maar ook waar het systeem knelt. Ook voor Zeewolde geldt dat preventie centraal moet blijven staan. De samenwerking in de regio in Meerinzicht blijft belangrijk om redenen van efficiëntie en moet maximaal worden benut.”

Via Sterk Lokaal Flevoland is Zeewolde Liberaal aangesloten op het platform van Onafhankelijke Politiek Nederland (OPN), dat gemeenten ondersteunt bij lokaal beleid en politiek debat. Op initiatief van Zeewolde Liberaal wordt door het Wetenschappelijk Bureau van OPN momenteel landelijk onderzoek gedaan naar gemeentelijke uitvoerbaarheid van de wet Versterking Regie Volkshuisvesting.

Foto vlnr: Henk Parisius en Erik van de Beld.

Actief Zeewolde heeft samen met het CDA herhaaldelijk haar zorgen over de uitvoering van het straathoekwerk kenbaar gemaakt bij de portefeuillehouder. Hoewel de betrokkenheid en goede bedoelingen van de wethouder nooit in twijfel zijn getrokken, bleven concrete acties van hem wel uit – een gemiste kans, naar de mening van Actief Zeewolde raadslid Henk Parisius.

Op initiatief van Actief Zeewolde vond kort na de start van Jeugd-Punt een kennismakingsafspraak plaats met de medewerkers. Het verbaast dan ook dat de portefeuillehouder later verklaarde: “Er was geen warm welkom in Zeewolde.” Stel u voor: als nieuwe aanbieder van jongeren- en straathoekwerk bent u binnen tien dagen al in gesprek met diverse lokale politici die unaniem het belang van deze diensten benadrukken. Een warm onthaal behoort daarbij vanzelfsprekend te zijn, benadrukt Parisius

Henk Parisius: Ondertussen neemt de groep jongeren die op straat aanwezig is toe, verspreid over meerdere plekken in het dorp. Veel inwoners ervaren hierdoor overlast en een gevoel van onveiligheid.

Een zorgwekkend signaal is dat de deur van The Basement – het jongerencentrum met het karakteristieke schuine dak dat in 2021 heropende – gesloten bleef. The Basement is bedoeld als ontmoetingsplek waar jongeren elkaar kunnen vinden, hulp kunnen zoeken of simpelweg even kunnen ontsnappen aan een moeilijke thuissituatie. Parisius: “Ondertussen neemt de groep jongeren die op straat aanwezig is toe, verspreid over meerdere plekken in het dorp. Veel inwoners ervaren hierdoor overlast en een gevoel van onveiligheid.”

De evaluatie van “1 jaar Jeugd-Punt” bevestigde de zorgen van Parisius. De uitvoering van het straathoekwerk sluit onvoldoende aan op de behoeften in Zeewolde. Zo zijn de straathoekwerkers niet herkenbaar op straat en onvoldoende benaderbaar voor de doelgroep. Bovendien sloten de openingstijden van The Basement niet aan op de wensen van de jongeren. Daarnaast is een proactievere benadering noodzakelijk, zodat zowel de jongeren als de inwoners van Zeewolde kunnen rekenen op een adequaat straathoekwerk.

Tijdens de oordeelsvormende avond, riep Parisius op tot een tijdelijke verschuiving van het zwaartepunt naar het straathoekwerk en tot een intensievere samenwerking tussen de ketenpartners, zoals politie, BOA’s, scholen, zorginstellingen en jongerenwerk.

“Op basis van eigen ervaringen hebben wij de portefeuillehouder geadviseerd om zelf eens het gesprek aan te gaan met de directie van Jeugd-Punt”, zegt Parisius, die ervan overtuigd is dat hiermee snel resultaten kunnen worden behaald, met name op het gebied van de inzet en zichtbaarheid van de straathoekwerkers.